Geschiedenis

De race naar de horizon

Het avontuur dat we ondertussen kennen als de Volvo Ocean Race, startte bijna 45 jaar geleden. Door de combinatie van spanning, uithoudingsvermogen en talent is de race ondertussen uitgegroeid tot de ultieme zeiltest. Reis mee naar de begindagen.

Geschiedenis van de Volvo Ocean Race

Wie vandaag beelden van de Volvo Ocean Race bekijkt, ziet gestroomlijnde, hoogtechnologische boten die de golven doorklieven in een levensgevaarlijke race tegen de klok. Maar ooit was het anders. Mochten de zeilers die deelnamen aan de eerste editie van de race aan boord stappen van de moderne boten, zouden ze zich op een andere planeet wanen! 

Hoe groeide de Volvo Ocean Race van zijn bescheiden en enigszins amateuristische start uit tot de meest extreme zeilwedstrijd op zee die de wereld ooit aanschouwde? Hijs het grootzeil en reis mee terug naar 1869 om het zelf te ontdekken!

Gauloises 3 in de Whitbread Round the World Race 1981.

De route naar avontuur

Zonder twee belangrijke gebeurtenissen had de Volvo Ocean Race nooit het levenslicht gezien: de opening van het Suezkanaal in 1869 en die van het Panamakanaal in 1914. Deze twee mirakels van de moderne bouwkunde werden twee van de mooiste binnenwegen in de geschiedenis. Niet alleen maakten ze de handelsroutes korter en beter toegankelijk voor de reusachtige, vierkant getuigde schepen van die tijd, ze maakten de vroeger levensgevaarlijke reizen ook veiliger.

Zeevaarders moesten de woeste en genadeloze wateren van de Zuidelijke Oceaan niet langer trotseren om hun vracht te leveren in Azië, Australië, Afrika, Europa en Amerika. Maar niet iedereen mikte op bereikbaarheid en gemak. Er waren nog altijd zeelui die hunkerden naar avontuur. Een van die mannen was de Engelse zeiler sir William Robert Patrick 'Robin' Knox-Johnston.

Een ambitieus plan

In 1969 won Robin Knox-Johnston de Sunday Times Golden Globe Race en werd hij de eerste man die op zijn eentje en zonder onderbreking rond de wereld voer. Opgewonden door dit avontuur overtuigde hij twee zeiljournalisten, Guy Pearce en Anthony Churchill, ervan dat het mogelijk was om een race rond de wereld te organiseren met zeilschepen met een hele crew, via de routes die de oude, vierkant getuigde schepen namen.

Samen broedden ze op een plan dat zeilers weldra zou terugvoeren naar dezelfde uitdagende wateren en routes die werden gebruikt vóór het Panama- en Suezkanaal handige binnenwegen vormden. Maar deze keer zou het in naam van de sport zijn!

Jerry Dijkstra, navigator en wachtleider op de Flyer van Cornelis van Rietschoten toen hij de 1977/8 Whitbread Round the World Race won.

De race is geboren

Het leven van een zeeman oefent vaak een grote aantrekkingskracht uit op avonturiers. Mensen vinden die de uitdaging wilden aangaan, was dan ook een eitje. Een sponsor vinden bleek helaas een tikkeltje moeilijker. Het plan begon pas concreet vorm te krijgen toen Pearce en Churchill in 1971 de Royal Naval Sailing Association aanspraken.

Volgens de legende ging Otto Steiner van de Royal Sailing Naval Association met kolonel Bill Whitbread – diens familiebrouwerij zou de eerste sponsor van de race worden – in een pub in Portsmouth een glas drinken om het voorstel te bespreken. In die bescheiden omgeving zag de eerste Volvo Ocean Race het levenslicht.

De eerste Volvo Ocean Race, toen nog de Whitbread Round the World Ocean Race, vertrok op 8 september 1973 in Portsmouth. Zeventien privéboten van diverse vormen en afmetingen uit zeven verschillende landen namen deel aan de wedstrijd die zeven maanden duurde en 43.500 kilometer besloeg over vier etappes. De schepen zetten eerst koers naar Kaapstad in Zuid-Afrika en gingen toen verder naar Sydney, maakten een stop in Rio de Janeiro en begonnen dan aan de lange terugreis naar Portsmouth.

We kunnen gerust stellen dat de meeste zeilers die aan de race van 1973 deelnamen, niet echt konden weten wat hen op de oceanen te wachten stond. Foto's uit die tijd schetsen ook een heel ander beeld dan het beredeneerde professionalisme en de nauwgezette voorbereiding die we met de race van nu associëren. De zeilers zitten in bloot bovenlijf op het dek, spelen gitaar en kaarten, terwijl anderen een pijp roken en gezellig keuvelen. Het heeft meer weg van de start van een vrolijke zomercruise dan van een bloedernstige zeiluitdaging!

Een thuis op zee

Teams die het vandaag tegen elkaar opnemen in de Volvo Ocean Race offeren hun comfort graag op om succesvol te zijn. Maar in 1973 was het heel belangrijk dat er een 'thuis' werd gecreëerd. Verhalen over goede wijn, koelkasten volgestouwd met vers vlees en voltijdse koks als essentieel onderdeel van de crew zijn niet ongewoon.

Maar ondanks de ogenschijnlijk amateuristische aanpak en de focus op een huiselijk gevoel werd de race gedreven door een bewonderenswaardige pioniersgeest en een onbevreesde zin voor avontuur. Dit was een kans om het onvoorspelbare weer te trotseren, reizen naar verre bestemmingen te overleven en verraderlijke wateren te temmen. En deze pioniers grepen die met beide handen.

Winnen en de beste zijn

Nu, 45 jaar en enkele gigantische technologische sprongen voorwaarts later, heeft het bon-vivantgevoel van de vroege races plaatsgemaakt voor een bloedernstig professionalisme en een rotsvast voornemen om te winnen. De Volvo Ocean 65 boten die nu worden gebruikt, lijken meer op F1-racewagens dan op de originele jachten die al die jaren geleden in Portsmouth uitvoeren.

De afzonderlijke hutten, de dure wijn, het verse vlees, de koks en het drinkwater behoren tot het verleden. Ze werden vervangen door gemeenschappelijke kooien, gps-systemen, ontzout water, poedervoedsel en proteïnerepen. De crews bestaan uit olympische en wereldkampioenen, en de jachten worden tegenwoordig voor miljoenen gesponsord door wereldberoemde merken in plaats van met privébijdragen.

Dankzij moderne technologieën kan de hele wereld nu genieten van een uniek contact met de crews tijdens de race in de vorm van live-updates via Twitter en Facebook, een videoverbinding aan boord en verslagen à la minute van de eigen verslaggevers van de crews, die de actie met eigen ogen meemaken. Doordat elk team een voltijdse verslaggever als volwaardig lid heeft, kunnen de mensen thuis live meemaken wat ze een paar jaar geleden enkel nog uit het persoonlijke relaas van een zeiler moesten afleiden.

Maar ondanks de technologische vooruitgang en wijzigingen aan de route kunnen zelfs zeilpuristen niet ontkennen dat de Volvo Ocean Race de zwaarste uithoudingsrace in de sportwereld blijft. Dit zijn de beste jachten die er zijn, tot het uiterste gedreven door de beste crews, verenigd door één doel: winnen en de beste zijn!

Op naar het avontuur

LEES MEER