Design

XC90 stelt voor … duurzaam design

Brandon Clifford runt het architectenbureau Matter Design en geeft les aan de MIT School of Architecture. In het kader van een reeks over duurzame innovatie brengen we hem een bezoek in Boston. Terwijl de stad voorbij glijdt buiten onze XC90, ontdekken we zijn visie over hoe architecten van de toekomst veel kunnen leren van de bouwkundigen uit het verleden.


INTERVIEW: IAN DICKSON | FOTO'S: ANDREW SHAYLOR

The Cannibal’s Cookbook: Stone Age techniques for modern architecture

In uw werk kijkt u erg sterk terug naar het verleden. Waarom?

“Mijn onderzoek bij MIT (Massachusetts Institute of Technology) haalt kennis uit het verleden om zo onze toekomst vorm te kunnen geven. Zo kijken we bijvoorbeeld naar het stenen tijdperk om te achterhalen of er een slimmere manier is om te bouwen die we eenvoudigweg vergeten zijn. Volgens mij zal de architectuur van de toekomst zeer veel lijken op die van het verleden. Ideeën over duurzaamheid worden nu als het ware verstikt door de veronderstelling dat alles lichter, dunner en dus ook meer vergankelijk moet zijn. Maar de geschiedenis leert ons dat duurzaam denken ook heel ruim en ingrijpend kan zijn.”

Hoe komt dit tot uiting in alledaags design?

“Momenteel recycleren we geen bouwmaterialen. Zo'n 99 % van een afbraaksite bestaat uit beton, steen of baksteen, en toch hergebruiken we dit niet voor een nieuw bouwproject. In plaats daarvan gaat het naar een stortplaats. Voor elke vuilniszak die jij per maand weggooit, doet de bouwindustrie daar nog eens twee zakken bovenop. Als we terugkijken, zien we dat elke beschaving een manier vond om bouwmaterialen te recycleren. Zo zijn voor de bouw van de Sint-Pietersbasiliek in Rome delen van het Colosseum gebruikt.”

U hebt onlangs een boek over architectuur geschreven: 'The Cannibal’s Cookbook'. Kunt u er iets meer over vertellen?

“Rome is slechts één voorbeeld van hoe bouwafval opnieuw wordt gebruikt om de continue veranderingen mogelijk te maken die een stad levend houden. Met onze onderzoeksgroep zijn we nagegaan met welke slimme methodes men dit probleem in het verleden aanpakte. Daar hebben we 'recepten' uit gepuurd en die hebben we in dit 'kookboek' gegoten om de wereld te tonen hoe we bouwafval kunnen recycleren.”

Hoe gaat dit in de praktijk?

“We toonden dit aan door zelf een project met deze methode te bouwen. Daarvoor gebruikten we stenen en betonelementen die op een stortplaats zouden worden gedumpt. We maakten er een digitale scan van, lieten daar de algoritmen op los die we letterlijk uit het Inca-tijdperk hebben gehaald en tekenden een nieuw architecturaal ontwerp op basis van deze kennis. Deze alternatieve en oude manier van denken is volgens mij ook duurzaam en slim. Dit is de toekomst van architectuur, maar het ziet er precies hetzelfde als het verleden.”

Hoe zal de rol van de architect volgens u evolueren?

“In de middeleeuwen zag je geen architect op een bouwterrein. In plaats daarvan waren er bouwmeesters. Vandaag de dag moeten architecten de architecturale visie van een project vertalen naar een ontwerp. Ze maken tekeningen die de aannemer tonen hoe het gebouw eruit moet zien, maar ze hebben geen controle over hoe het wordt gebouwd. Dat is de taak van de bouwer. Maar zo ging het niet altijd in de architectuur. In het verleden nam vaak één persoon beide taken op zich. Er bestaan echt geweldige architecturale hoogstandjes uit perioden waarin bedenker en uitvoerder dezelfde persoon waren.

Kijk maar naar gotische kathedralen. De metselaars die deze kathedralen hebben gebouwd, hadden een zekere creatieve vrijheid om hun kennis en vakmanschap te gebruiken. Elke zuil is uniek omdat hij door een andere vakman is gemaakt. In deze tijden van digitale productie wordt de relatie tussen ontwerp en bouw op een geweldige manier op zijn kop gezet. Voor een architect zijn dit heel spannende tijden. Bij Matter Design kijken we naar het verleden, zodat we een slimmere toekomst kunnen bouwen.”

De nieuwe Volvo XC90 is nu verkrijgbaar met inlegpanelen in Dark Driftwood, Iron Ore en Black Walnut. Dit is hoe wij moderne, duurzame Zweedse luxe zien.