Design

Het notitieboekje van de ontwerper

Zijn inspiratie? De creatieve werelden uit sciencefictionfilms. Zijn invloed? Zweden. Zijn drijfveer? Iets totaal anders creëren. Ian Kettle, hoofdontwerper van het koetswerk van de Volvo XC40, licht het denkproces achter zijn visie voor deze nieuwe compacte SUV toe.

INTERVIEW DOOR IAN DICKSON, OKTOBER 2017

Maak kennis met Ian Kettle

“Als kind tekende ik heel graag. Toen ik auto's tekende, zei mijn vader: 'Je kunt er later je job van maken.' Dus vanaf m'n zevende wist ik al wat ik later wilde worden. Uiteraard moet je als auto-ontwerper tekentalent hebben en iets in 3D kunnen weergeven. Maar nog belangrijker is dat je een technisch creatieve oplossing moet kunnen bedenken, dat je technische problemen stap voor stap moet kunnen verhelpen en dat je echt begrijpt dat jouw ontwerp voor klanten bedoeld is. Dat is de echte kunst. Het ontwerpproces begint als een interne competitie. Van de acht voorstellen voor de Volvo XC40 werd het mijne gekozen. Competitie is gezond voor een merk. Dat levert betere resultaten op. Het dwingt mensen om anders te gaan denken en beter te werken.”

Mijn ontwerpproces

“Mijn ontwerpen beginnen altijd met woorden. Voor mij begint het creatieve proces door neer te schrijven welke boodschap ik met het product wil overbrengen, hoe het zich volgens mij moet verhouden tot de maatschappij en op welke manier dat alles past bij wat Volvo Cars wil bereiken. Op die manier krijgen het ontwerpteam en ik met slechts enkele woorden een goed beeld van hoe het koetswerk er moet uitzien. Voor de Volvo XC40 waren die woorden 'kleine, stoere robot'.

Ik gebruikte deze drie woorden vanaf de eerste dag en ze gaven een volledige omschrijving van het product. Zijn postuur, materialen en speelse look. Het gaf perfect weer wat ik voor de stad wilde bouwen. Zodra ik deze kernwoorden heb vastgelegd, ga ik naar de invloeden kijken. Ik bekijk beelden van hoe een kleine, stoere robot er zou kunnen uitzien en hoe ik graag wil dat hij eruitziet. Daarna begin ik deze ideeën te schetsen en visualiseren, en deze eigenschappen in een voertuig te vertalen. Bij creativiteit gaat het vaak om twee afzonderlijke ideeën samenbrengen tot één geheel.

Met deze basis in het creatieve en ontwikkelingsproces heeft het ontwerpteam voor het vervolg van het project altijd een houvast om naar terug te grijpen. In dit geval is dat de 'kleine, stoere robot'. Als er dus drie of vier verschillende voorstellen voor een achtermistlamp zijn, kun je gemakkelijk de knoop doorhakken als je in het achterhoofd houdt dat je een kleine, stoere robot wilt creëren.

Invloed en inspiratie

“Tijdens de beginfase van het proces kregen we inspiratie van IDEO, het productontwerpbureau dat de eerste computermuis van Apple bedacht. Toen ik nog aan de universiteit studeerde, kregen mijn vrienden en ik een keer een uitnodiging voor een workshop in de studio van IDEO in Londen. Ze lieten ons toen zien hoe ze complexe problemen aanpakken en die proberen eenvoudig te maken. Eerst voerden ze onderzoek uit om de mensen die het product gingen gebruiken beter te begrijpen. Ze verzamelden gedachten, schreven ze neer op post-its en begonnen samen te brainstormen op zoek naar een patroon, verhaal of reeks.

Ik kan dat het allerbeste 's avonds aan de keukentafel terwijl er op de achtergrond muziek speelt. Je moet in een bepaalde sfeer zijn. Mij lukt dat overdag niet. Net zoals vele creatievelingen is mijn concentratie het best als ik een beetje vermoeid ben. Het is belangrijk dat de vaat achter de rug is en je e-mails zijn gecheckt. Dat zorgt voor rust in je hoofd.”

“Paul Arden schreef een aantal boeken over creatief denken die me erg inspireren, zelfs vandaag nog. De titels zijn 'It’s Not How Good You Are, It’s How Good You Want To Be' en 'Whatever You Think, Think The Opposite'. Het zijn kleine pocketboeken die je in een halfuurtje uit hebt, omdat er op elke pagina maar één zin staat. De auteur was vroeger creatief directeur bij een internationaal reclamebureau en zijn boeken staan vol kostbaar creatief advies, zoals 'It’s right to be wrong'. Zulke uitspraken zijn me al mijn hele loopbaan bijgebleven.

Maar de belangrijkste inspiratiebron voor deze auto waren een aantal sciencefictionfilms. Eén daarvan was 'Elysium' met Matt Damon. De robots in deze film zijn totaal anders dan die in de meeste andere moderne films van dit genre. Dat maakte een sterke indruk op me. Een andere film was 'Oblivion' met Tom Cruise. Daarin zie je echt boeiende voertuigen met een mooi ontwerp van Daniel Simon, die vroeger auto-ontwerper was en nu in Hollywood woont."

“Zweden vormt een onuitputtelijke bron van inspiratie. Sinds ik hier woon, ben ik veel meer buiten om te sporten. Maar wat me als ontwerper enorm inspireert, is de houding van de samenleving. Dit is een plaats waar gelijkheid primeert. De Zweden laten zich niet tegenhouden door tradities. Dat merk je in hun houding ten opzichte van technologie. Jarenlang had Zweden de beste 3G-dekking, omdat ze deze technologie zeer snel omarmden. Bovendien is het land een van de meest toonaangevende maatschappijen zonder contant geld. De Zweden kunnen echt goed omgaan met verandering. Het is een enorm vooruitstrevend land. Deze openheid heeft een invloed op je creatieve denken, omdat je net wordt aangemoedigd om iets anders te doen.”

“Auto-ontwerpers ontwerpen vaak producten naar hun eigen smaak. Dat zie je in de Volvo XC40. Mijn persoonlijke voorkeur qua design gaat uit naar grote, golvende oppervlakken die rust en vertrouwen in het product overbrengen. Bij een Apple MacBook of een iPad zie je niet veel lijnen die het oppervlak doorbreken. Zo maak je het product aanlokkelijk op een echt slimme manier, met een ongecompliceerd ontwerp dat suggereert dat het product je leven gemakkelijker zal maken. En laat dat nu net het doel zijn van de Volvo XC40.”