Lifestyle

Muzikaal talent

Ook al wonen er niet zoveel mensen in Zweden, het land is een grootmacht in de muziekwereld. We nodigden Zweedse muzikanten van de nieuwe generatie uit om hun verhaal te vertellen en ontdekten hoe belangrijk muziek was bij de ontwikkeling van de nieuwe Volvo XC40.

DOOR STEPHEN WORTHY, OKTOBER 2017

sir Was

Eén voor allen, allen voor muziek

“Ik luister naar van alles. Er bestaat zo veel fantastische muziek”, zegt Joel Wästberg, alias sir Was uit Göteborg. Joel groeide op in een klein dorpje in de buurt van de thuisstad van Volvo Cars en bracht zijn debuutalbum 'Digging a Tunnel' uit in maart 2017. Hij bespeelt allerlei instrumenten op dit album, waarop ook buitenopnames van over de hele wereld te horen zijn.

In een van de nummers hoort u een doedelzakspeler in een straat in Spanje. “Ik wandelde toevallig langs deze straatmuzikant en nam zijn muziek op”, vertelt Joel. “Een paar maanden later was ik in de studio wat aan het experimenteren en ik gooide de opname in een track. 'Wow, dit klinkt fantastisch', dacht ik meteen.”

De experimentele, gelaagde muziek van sir Was toont hoe Joel in de wereld staat, maar kan ook worden gezien als een weerspiegeling van de progressieve, open benadering van muziek in Zweden. “Muziek maken kan iedereen – wie dan ook – in Zweden”, zegt Joel. “Het maakt niet uit wat je ouders doen of hoeveel ze verdienen. Je kunt gewoon een instrument lenen en naar een muziekleraar stappen.”

Alle Zweden hebben toegang tot een gesubsidieerde of gratis muziekopleiding. Die aanpak heeft er mee voor gezorgd dat dit land met slechts 10 miljoen inwoners het tot de op twee na grootste muziekexporteur ter wereld heeft geschopt. Dr. Johan Söderman, hoofddocent in muziekopleiding aan de Chalmers University of Technology in Göteborg, zegt dat deze informele manier van onderwijs cruciaal is. “Onderwijs kent vaak een begin en einde, maar in Zweden gaat het je hele leven door. Mensen leren muziek op een meer democratische manier. Het is eerder een leerproces met wisselwerking en niet gewoon een leraar die voor de klas staat.”

Nelly Daltrey, de ene helft van het alternatieve rockduo Pale Honey uit Göteborg, zegt: “Hier in Zweden zijn we heel verdraagzaam en mild. De maatschappij is zeer beschermend. Dus als iemand een instrument vastneemt en muziek maakt, is er geen druk dat hij of zij de nieuwste ster moeten worden. We hebben gewoon het gevoel dat we iets creatiefs moeten doen, omringd door mensen die in ons geloven.

Josefin Öhrn

Een creatieve omgeving

Het unieke gevoel van ruimte heeft ook een invloed op de Zweedse creativiteit. “Hier in Zweden hebben we veel plaats”, zegt Josefin Öhrn van de Zweedse psychedelische rockband Josefin Öhrn + The Liberation. “Volgens mij geeft je dat een gevoel dat er iets groters bestaat dan jezelf. En dat zorgt op zich al voor een bepaalde energie.”

Het Zweedse landschap schemert door in de hypnotische muziek en het creatieve proces van de groep, zo vertelt Fredrik Joelson, een ander lid van de rockband. “Zweden brengen veel tijd in de openlucht door en volgens mij is dat een stimulans om muziek te maken”, zegt hij. De lange zomerdagen en uitgestrekte landschappen vormen zeker een bron van inspiratie. Maar dat geldt ook voor de knusse winteravonden in Zweden, de perfecte gelegenheid om je in een studio terug te trekken. “Als het buiten donker en koud is, is het veel leuker om gewoon binnen te blijven en creatief aan de slag te gaan”, vertelt Fredrik.

Volgens Pale Honey werkt de Zweedse omgeving inspirerend maar is ze niet bepalend voor hun muziek. “Je kunt moeilijk weten hoe we zouden klinken als we niet uit Zweden kwamen. Ik ben hier geboren en getogen. Maar uiteraard heeft het een invloed op onze persoonlijkheden en de manier waarop we zaken aanpakken”, aldus Tuva Lodmark. “Mijn indruk is dat velen hier in Zweden, of zelfs in de rest van de wereld, gewoon hun eigen ding doen en dat is net de reden waarom ze succesvol zijn.”

De innovatiegeneratie

In Zweden stopt het creatieve proces niet nadat iemand muziek heeft gemaakt. Ook de manier waarop mensen naar die muziek luisteren heeft een creatieve inslag. Spotify, het muziekstreamingbedrijf uit Zweden, veranderde hoe we allemaal naar muziek luisteren. Soundcloud, een ander wereldwijd succesverhaal in muziekstreaming, werd ook door Zweden bedacht.

Volgens dr. Johan Söderman is Zweden niet toevallig een voorloper in de ontwikkeling van muziektechnologie. “Ten eerste worden de leerlingen in onze scholen aangemoedigd om informeler en meer in groep te werken. Zo ontstaan geweldige ideeën”, zegt hij. “Een tweede factor is het feit dat we in de jaren 1990 allemaal al een computer hadden. Via een financieringssysteem van de overheid kon iedereen namelijk een (gesubsidieerde) computer aankopen. Het bedrag werd gewoon rechtstreeks van hun loon afgehouden.”

Of zoals Kornél Kovács, een van Zwedens bekendste house-dj's en producers, het verwoordt: “We kunnen hier best goed met computers overweg. Binnenshuis blijven en haast als een 'freak' op iets blijven broeden – of dat nu muziek of technologie is – wordt hier enorm aangemoedigd.” Zweden pikken internationale trends ook snel op en zetten ze naar hun hand, zegt Kornél: “Ik ben zeker niet de eerste die dit zegt, maar je kunt de grote Zweedse succesverhalen zoals ABBA of recenter Max Martin beschouwen als geperfectioneerde, gestroomlijnde versies van innovaties zoals disco of R&B.”

“Muziek is belangrijk. Het kan echt het verschil maken als je vele uren onderweg bent.”

VITO DI FONZO

Hoofingenieur Audio

Gemaakt voor muziek: de Volvo XC40

“De Zweden zijn erg vindingrijk”, zegt Vito Di Fonzo, hoofdingenieur audio bij Volvo Cars. Vito hielp bij de ontwikkeling van de audiosystemen voor de Volvo XC40. Deze systemen maken gebruik van innovatieve technologie om een nauwkeurig en krachtig geluid te produceren. Voor hem is het eindresultaat belangrijker dat de weg daar naartoe. “Klinkt het goed, dan voel je dat vanbinnen!”, zegt hij. “Muziek speelt een rol in ieders leven. We weten allemaal welke muziek we graag horen. En zelfs al ben je geen expert, toch weet je of de geluidskwaliteit goed of slecht is.”

Elke Volvo XC40 is uitgerust met een woofer met luchtventilatie – een soort basluidspreker – die achter het dashboard is gemonteerd. Dit unieke apparaat levert een uitzonderlijke geluidskwaliteit. Hierdoor is er geen nood aan luidsprekers in de voorste deuren die kostbare ruimte innemen en spullen in de deuropbergvakken doen rammelen.

Voor het hoogstaande geluidssysteem werkte Volvo Cars samen met Harman Kardon, een van de meest toonaangevende audiomerken ter wereld. Hans Lahti, hoofdsysteemingenieur bij Harman International, legt uit dat de dertien systeemluidsprekers een mooi gebalanceerd geluid produceren, terwijl de geluidsniveaus automatisch worden geregeld. Een speciale functie voor ruisonderdrukking past het geluid aan rekening houdend met de weggeluiden. Daarnaast is er een subwoofer met luchtventilatie die in de achterste wielboog van de wagen is geplaatst en rijke, gedetailleerde bastonen levert. Dit klinkt allemaal vrij technisch, maar de voordelen zijn zo klaar als een klontje. “Het systeem levert een aangenaam geluid waar je urenlang naar kunt luisteren zonder moe te worden”, zegt Hans.

“Muziek is belangrijk in Zweden”, zegt Vito Di Fonzo. “En het is ook belangrijk voor de Volvo XC40. We begrijpen dat muziek echt het verschil kan maken als je vele uren onderweg bent.”